Dit artikel bevat affiliate links naar The Olive Label. Bestel je via zo’n link, dan ontvangen wij een kleine commissie. Jij betaalt niets extra en onze keuzes blijven onafhankelijk. Lees hoe wij werken.
Kort antwoord: Ja, olijfolie past in een gezond voedingspatroon: ze staat in de Schijf van Vijf, bestaat voor ongeveer 70% uit enkelvoudig onverzadigde vetten en bevat vitamine E. Het grootste voordeel krijg je als olijfolie verzadigd vet vervangt, zoals boter of roomboter. Dat verlaagt het LDL-cholesterol. Olijfolie blijft wel puur vet: één eetlepel levert zo’n 90 kcal. Het is geen medicijn.
Over olijfolie en gezondheid wordt veel beweerd, van “goed voor je hart” tot “ontstekingsremmend”. In dit artikel houden we het bij wat officiële instanties en goed onderzoek zeggen, en we zeggen er eerlijk bij wat (nog) níet bewezen is. Dit artikel is algemene informatie en geen medisch advies. Heb je een aandoening of gebruik je medicijnen, overleg dan met je huisarts of een diëtist.
Wat zit er in olijfolie?
| Per eetlepel (10 g) | Hoeveelheid |
|---|---|
| Energie | ca. 90 kcal |
| Vet totaal | 10 g |
| waarvan verzadigd | ca. 1,5 g |
| waarvan onverzadigd | ca. 8,5 g (vooral enkelvoudig onverzadigd: oliezuur) |
| Vitamine E | relatief veel (exacte hoeveelheid verschilt per olie) |
| Polyfenolen (o.a. hydroxytyrosol) | sterk wisselend; vooral in verse extra vierge olie |
Bron: Voedingscentrum, afgerond. Het gehalte aan polyfenolen hangt af van de olijfsoort, het oogstmoment, de verwerking en de leeftijd van de olie.
Wat zeggen officiële instanties?
Voedingscentrum: in de Schijf van Vijf
Het Voedingscentrum rekent olijfolie tot de producten van de Schijf van Vijf, in de vakgroep smeer- en kookvetten. De reden: vervang je verzadigd vet door onverzadigd vet, dan daalt het LDL-cholesterol in je bloed en daarmee het risico op hart- en vaatziekten. Olijfolie zit daarmee in hetzelfde rijtje als bijvoorbeeld zachte margarine en vloeibaar bak- en braadvet, met vooral onverzadigd vet. Over koken zegt het Voedingscentrum dat gewone en vierge olijfolie heel geschikt zijn om te bakken en braden. Extra vierge olijfolie raadt het vooral aan voor koud gebruik, omdat de smaak bij verhitting grotendeels verloren gaat. En: laat olie niet roken of dampen, want dan kunnen er ongezonde stoffen ontstaan. Lees in ons artikel over het rookpunt hoe je verstandig bakt met olijfolie.
De EU: één toegestane gezondheidsclaim
Producenten mogen in de EU maar één specifieke gezondheidsclaim voor olijfolie gebruiken (Verordening (EU) nr. 432/2012):
“Polyfenolen in olijfolie dragen bij tot de bescherming van bloedlipiden tegen oxidatieve stress.”
Die claim mag alleen op olie met minstens 5 mg hydroxytyrosol en verwante stoffen (zoals oleuropeïnecomplex en tyrosol) per 20 gram olie. Het gunstige effect geldt bij een dagelijkse inname van 20 gram (ongeveer twee eetlepels) van zo’n olie. De Europese voedselautoriteit EFSA beoordeelde ook andere claims, zoals over bloeddruk, het “goede” HDL-cholesterol en ontstekingen, maar vond het bewijs daarvoor onvoldoende. Die claims zijn dus niet toegestaan.
Er bestaan oliën die door een labanalyse aantoonbaar boven die grens zitten. The Olive Label heeft er een aparte collectie voor. Kijk bij zo’n product altijd naar het vermelde polyfenolgehalte en de oogst.
Wat zegt onderzoek? PREDIMED in context
Het bekendste onderzoek is de Spaanse PREDIMED-studie. Daarin volgden onderzoekers ruim 7.400 mensen met een verhoogd risico op hart- en vaatziekten. Een groep kreeg een mediterraan eetpatroon met extra vierge olijfolie, een groep een mediterraan eetpatroon met noten, en een controlegroep het advies om vetarm te eten. In de olijfoliegroep kwamen na een aantal jaren minder hart- en vaatincidenten voor (zoals een beroerte) dan in de controlegroep. Het artikel werd in 2018 teruggetrokken en opnieuw gepubliceerd vanwege fouten in de loting bij een deel van de deelnemers. Na herberekening bleef de conclusie ongeveer gelijk.
Belangrijke kanttekeningen:
- Het ging om een heel eetpatroon (veel groente, peulvruchten, vis, weinig bewerkt vlees) en niet om olijfolie alleen.
- De deelnemers waren oudere Spanjaarden met een hoog risico. Je kunt de resultaten niet zomaar overzetten naar iedereen.
- Het laat zien dat olijfolie goed past in een gezond patroon. Het bewijst niet dat een paar lepels olijfolie per dag een ongezond eetpatroon “compenseert”.
Wat is níet bewezen?
| Bewering | Stand van het bewijs |
|---|---|
| “Olijfolie verlaagt je bloeddruk” | Niet als claim toegestaan. EFSA vond het bewijs voor olijfolie onvoldoende. |
| “Olijfolie verhoogt je goede (HDL-)cholesterol” | Niet als claim toegestaan. |
| “Olijfolie remt ontstekingen” | Interessant onderzoek in het lab, maar geen toegestane claim en geen bewijs voor een effect bij gezonde mensen. |
| “Een shot olijfolie op de nuchtere maag maakt je gezonder” | Geen bewijs. Het levert wel ca. 90–135 kcal per shot. |
| “Olijfolie helpt je afvallen” | Nee: olijfolie is rijk aan energie. Een mediterraan eetpatroon kan wel verzadigend en lekker zijn. |
Zo gebruik je olijfolie verstandig
- Vervangen, niet toevoegen: gebruik olijfolie in plaats van boter, roomboter of harde bakvetten.
- Let op de hoeveelheid: een scheut is snel een paar eetlepels. Gebruik een lepel of een fles met schenktuit.
- Kies vers: polyfenolen nemen af naarmate olie ouder wordt. Kies een olie met een recente oogstdatum (zie onze koopgids).
- Bak zonder te laten roken: extra vierge olijfolie kun je prima gebruiken om op middelhoog vuur te bakken; ga niet door tot de olie rookt. Meer in bakken en braden met olijfolie.
Onze tip
Olie met hoog polyfenolgehalte: biologische Coratina 500 ml (Italië)
Een biologische extra vierge olie uit de Coratina-olijf, een soort die bekendstaat om een hoog gehalte aan polyfenolen. De shop vermeldt dat deze olie aan de voorwaarde voor de EU-claim voldoet.
€ 23 (prijs bij publicatie, oktober 2026)
Veelgestelde vragen
Is olijfolie gezonder dan boter?
Ja, in de zin dat olijfolie veel minder verzadigd vet bevat. Vervang je boter door olijfolie, dan daalt je LDL-cholesterol. Dat raadt ook het Voedingscentrum aan.
Hoeveel olijfolie per dag is gezond?
Er is geen officieel dagadvies voor olijfolie alleen. Het Voedingscentrum geeft een advies voor smeer- en kookvetten samen, dat per leeftijd en geslacht verschilt. De 20 gram (ca. 2 eetlepels) uit de EU-claim is een voorwaarde voor die claim en geen voedingsadvies.
Is extra vierge olijfolie gezonder dan gewone olijfolie?
Extra vierge olie bevat meer polyfenolen dan geraffineerde “gewone” olijfolie, want bij raffinage gaan die grotendeels verloren. De vetzuursamenstelling is vergelijkbaar.
Wordt olijfolie ongezond als je ermee bakt?
Bij normaal bakken op middelhoog vuur blijft extra vierge olijfolie vrij stabiel. Laat olie nooit roken; dat advies geldt voor elke olie.
Mag een fles “goed voor je hart” zeggen?
Nee. Alleen de officiële EU-claim over polyfenolen en bescherming van bloedlipiden is toegestaan, en alleen bij olie met minstens 5 mg hydroxytyrosol en verwante stoffen per 20 gram.
Lees ook